ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi; bir kuruluşun önemli ve öncelikli
olarak tanımlanan çevresel etkilerinin kontrol altına alınması,
azaltılması ve tamamen ortadan kaldırılması için belirlediği
çevre ve hedeflerine sistematik bir biçimde ulaşma çabasıdır
ve kuruluşların faaliyetleri nedeniyle çevreye verdiği zararları
en aza indiren, hammadde ve enerji tüketimini azaltarak finansal
açıdan yarar sağlamalarına destek olan bir standarttır.
Çevre Yönetimi Sistemi, çevreyi ve kaynaklarını tahrip etmeyen
gelişmiş teknolojilerin kullanılmasını teşvik eder, tüketiciyi
bu yönde bilinçli ve duyarlı hale getirir, çevreye zararlı
ürünlerin ve hammaddelerin yerine ürünün ömrü boyunca çevreye
etkilerini değerlendirerek zararlı olanların elenmesini sağlar.Verimli
işlemler, temiz teknolojiler, daha az atık, daha yaratıcı
hizmetler, kısaca sosyal ve ekonomik açıdan ciddi kazançlar
sağlar.
ISO 14001 Çevre Yönetim Sisteminin Avantajları
• Çevre boyutları ile etkilerinin belirlenmesi ve kontrolünün
geliştirilmesi
• Çevresel performansın arttırılması (hedeflerle yönetim)
• Çevre yasalarına uyumun sağlanması
• Maliyetlerden tasarrufun sağlanması
• Firma saygınlığının ve Pazar payının artması, rekabet
gücünün artması
• Verimliliğin geliştirilmesi
• Kredi, vergi avantajları
ISO 14001 STANDARDI İLE İLGİLİ BAZI TANIMLAR:
SÜREKLİ İYİLEŞTİRME : Kuruluşun çevre politikasına uygun olarak,
genel çevre başarısının arttırılmasını sağlamak amacıyla,
çevre yönetim sisteminin sürekli olarak iyileştirilmesi
DÜZELTİCİ FAALİYET : tespit edilen bir uygunsuzluğun sebebinin
ortadan kaldırılması faaliyeti
ÇEVRE BOYUTU : Bir kuruluşun çevre ile etkileşime girebilen
faaliyetlerinin veya ürünlerinin veya hizmetlerinin bir elemanı
ÇEVRESEL ETKİ : Kısmen veya tamamen, bir kuruluşun çevre boyutlarından
kaynaklanan, çevreye yaptığı olumlu veya olumsuz herhangi
bir değişiklik.
ÇEVRE: Bir kuruluşun faaliyetlerini içinde yürüttüğü, hava,
su , toprak, tabii kaynaklar, bitki topluluğu (flora) hayvan
topluluğu (fauna), insanlar ve bunlar arasındaki ilişkileri
içinde alan ortamdır.
ÇEVRE BAŞARISI : Bir kuruluşun çevre boyutlarını yönetmede
elde ettiği ölçülebilir sonuçlar.
ÇEVRE POLİTİKASI : Bir kuruluşun resmi olarak üst yönetimi
tarafından beyan edilen, çevre başarısıyla ilgili genel niyetleri
ve yönlenmesi
ÇEVRE HEDEFİ : Kuruluşa veya onun bölümlerine uygulanabilen,
çevresel amaçlarından kaynaklanan ve bu amaçlara ulaşmak için
belirlenmesi ve karşılanması gereken ayrıntılı başarı şartı.
ÖNLEYİCİ FAALİYET : Potansiyel bir uygunsuzluğun sebebini
ortadan kaldırma faaliyeti
KİRLİLİĞİN ÖNLENMESİ : Olumsuz çevresel etkileri azaltmak
amacıyla, herhangi bir kirletici çeşidinin veya atığın oluşmasını,
emisyonunu veya boşaltımını önlemek, azaltmak veya kontrol
etmek için, süreçlerin, uygulamaların, tekniklerin, malzemelerin,
ürünlerin, hizmetlerin veya enerjinin kullanılması
ISO 14001 STANDARDI ŞU BÖLÜMLERDEN OLUŞMAKTADIR:
4. Çevre Yönetim Sisteminin Şartları
4.1 Genel Şartlar
4.2 Çevre Politikası
4.3 Planlama
4.3.1 Çevre Boyutları
4.3.2 Yasal Ve Diğer Şartlar
4.3.3 Amaçlar, Hedefler Ve Program/Programlar
4.4 Uygulama Ve Faaliyetler
4.4.1 Kaynaklar, Görevler, Sorumluluk Ve Yetki
4.4.2 Uzmanlık, Eğitim Ve Farkında Olma
4.4.3 İletişim
4.4.4 Dokumante Etme
4.4.5 Dokümanların Kontrolü
4.4.6 Faaliyetlerin Kontrolü
4.4.7 Acil Durum Hazırlığı Ve Müdahale
4.5 Kontrol Etme
4.5.1 İzleme Ve Ölçme
4.5.2 Uygunluğun Değerlendirilmesi
4.5.3 Uygunsuzluk, Düzeltici Faaliyet Ve Önleyici Faaliyet
4.5.4 Kayıtların Kontrolü
4.5.5 İç Tetkik
4.6 Yönetimin Gözden Geçirmesi
ISO 14001 STANDARD PRENSİPLERİ
TS-EN-ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardları beş
ana standard'tan oluşmaktadır.
Yükümlülük Altına Girme ve Politika: Kuruluş çevre politikasını
tayin etmeli ve çevre yönetim sistemine bağlılık tahaahhüdünde
bulunmalıdır.
Planlama: Kuruluş faaliyet, ürün ve hizmetlerinin çevre
boyutlarını belirlemeli, bunların önemli olanlarını seçmelidir.
Taahhütlerini gerçekleştirmek için amaç ve hedefler tespit
etmeli, bu amaç ve hedeflere ulaşmak için gerçekleştireceği
faaliyetleri programlamalıdır.
Uygulama ve İşlem: Kuruluş, çevre politikasını gerçekleştirmek,
amaç ve hedeflerine ulaşabilmek maksadıyla etkin bir uygulamada
bulunabilmek için gerekli yetenek ve imkanlarla birlikte
bir destek mekanizması geliştirmelidir.
Kontrol ve Düzeltici Faaliyet: Kuruluş, çevre icraatını
ve bu icraattaki başarı derecesini ölçmeli, izleyip değerlendirmelidir.
Gözden Geçirme ve Geliştirme: Kuruluş, genel çevre icraatını
ve bu icraattaki genel başarı derecesini geliştirmek amacıyla,
çevre yönetim sistemini gözden geçirmeli ve sürekli olarak
geliştirmelidir.